Pensioenfondsen trekken lessen uit de crisis

(persbericht VB 18-11-2009)

Onmiskenbaar kunnen veel bedrijfstakpensioenfondsen hier tot verbetering komen. Dit staat in het rapport ‘Bedrijfstakpensioenfondsen en de kredietcrisis, aanbevelingen voor het beleggingsbeleid’ van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB), dat minister Donner van SZW vandaag in ontvangst nam. Het rapport doet 11 aanbevelingen aan besturen van pensioenfondsen. 

Pensioenfondsbesturen altijd verantwoordelijk
De uitzonderlijke combinatie van wereldwijd dalende koersen en een scherp dalende rente leverde voor pensioenfondsen een giftige cocktail op. Tegelijkertijd blijven pensioenfondsbesturen altijd verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid en de uitvoering daarvan. Het bestuur moet daarom zelf de randvoorwaarden scheppen om die verantwoordelijkheid te kunnen waarmaken en erop aanspreekbaar te zijn. Kortom, de bestuurlijke inrichting moet op orde zijn. Daar waar in het achterliggende jaar bepaalde beleggingsbeslissingen niet goed hebben uitgepakt, is dat vaak terug te voeren op punten in die bestuurlijke inrichting die voor verbetering vatbaar zijn.

Leren van de crisis
Bedrijfstakpensioenfondsen hebben de crisis geheel op eigen kracht doorstaan. Er is geen cent overheidssteun naar de sector gegaan en de uitbetaling van de pensioenen is geen moment in gevaar geweest. Medio 2009 is de gemiddelde dekkingsgraad boven de 100% gestegen. En toch kan en moet het beter. Juist bij bedrijfstakpensioenfondsen, die ervan overtuigd zijn dat in een collectief en solidair pensioenstelsel uiteindelijk iedereen het beste af is, is de bereidheid groot om te leren van de crisis. Zo is het verstandig om als bestuur niet afhankelijk te zijn van één adviserende partij; ‘checks and balances’ zijn een absolute noodzaak.

Betaalbare pensioenen? Beleggen noodzakelijk
Beleggingen met een zekere mate van risico zijn nodig om de pensioenen betaalbaar te houden. Wanneer de afgelopen decennia niet was belegd in aandelen en andere risicodragende categorieën, zouden de pensioenpremies nu fors hoger zijn, de uitkeringen lager en was er minder geïndexeerd. Toch kunnen langere periodes zonder positieve rendementen voorkomen. Het goed doorstaan van zo’n periode vereist een lange beleggingshorizon en voldoende kracht om risico’s te delen. Bedrijfstakpensioenfondsen beschikken daarover.

Gezond verstand
De crisis heeft ons geleerd dat naast de gebruikelijke scenario’s ook scenario’s moeten worden uitgewerkt waarin rekening wordt gehouden met veel minder waarschijnlijke, maar wel zeer ingrijpende omstandigheden. Bovendien zijn scenario’s en modellen niet zaligmakend, zeker in tijden van crises. Gezond verstand is en blijft onmisbaar.

Rapport: Bedrijfstakpensioenfondsen en de kredietcrisis, aanbevelingen voor het beleggingsbeleid